Salı, Eylül 29, 2020

Alternatif doğurganlık yöntemleri, kısırlık nedeniyle bebek sahibi olamayan çiftler için geliştirilmiş tıbbi prosedürlerdir. Genellikle aşılama ve tüp bebek tedavisi gibi uygulamalar yaygın olarak kullanılmakta olsa da, birtakım durumlarda sperm donasyonu gibi yöntemlerin tercih edilmesi gerekli kılmaktadır. 

Sperm donasyonu nedir?

Sperm bağışı sonucunda toplanan sperm hücrelerinin, alıcı bir kadının yumurtalarının döllendirilmesi amacıyla kullanılmasına sperm donasyonu denir. Dünya genelinde giderek yaygınlaşan ve her yıl binlerce bireyin bebek sahibi olmasına olanak tanıyan bir prosedürdür. 

Sperm donasyonu işleminde hangi spermler kullanılır?

Sperm donasyonu işleminde genellikle donör kişilerden alınan spermler kullanılır. Bilinen bir erkek bağışçıdan alınmış spermler de kullanılabilir, ancak anonim olması dolayısıyla sperm bankaları tercih edilmektedir.   

Sperm bağışı, alıcı kadınlar için kullanılmak üzere sperm numunelerinin toplanması işlemidir. Amaç, hamile kalmaya ve doğuma yol açacak bir yumurtanın döllenebilmesidir. Bu hizmet, sperm bankası olarak adlandırılan özel kliniklerde gerçekleştirilmektedir. Sperm bankası; nitelikli erkek donörler tarafından verilmiş olan spermler ile alıcı arasında bağlantı kurmaktadır. Sperm, donörler hakkında fiziksel ve diğer birçok özelliklerin bulunduğu listeden seçilebilir.  

Sperm donasyonu nasıl yapılır?

Donör sperminin kullanımı kolay bir işlemdir. Herhangi bir doğurganlık tedavisi esnasında, kadının partnerinden alınan spermlerin kullanılmasından bir farklılığı yoktur. Donör spermlerinin kullanımı için, öncelikle doldurulmuş olarak muhafaza edilen spermlerin çözünme işlemi yapılmalıdır. 

Spermler kadına transfer edilmeden önce, kadın için birtakım tetkikler gereklidir. Kadının yumurtlama durumu, rahminin gebelik için uygunluğu, herhangi bir servikal faktörün olup olmadığı incelenmelidir. Tedavi seçeneğinin ne olacağı kadının üreme sağlığına ve hamileliğe ulaşma yeteneğine bağlıdır. Gerektiği takdirde spermler aktarılmadan önce ilaç tedavisi, tetikleme enjeksiyonu ya da hormon takviyeleri yapılabilir. 

Sperm donasyonu ile elde edilen spermlerin gebelik oluşturma amacıyla kullanıldığı en yaygın prosedür aşılamadır. Aşılama, spermin rahim içerine vajinal yoldan ince bir kateter yoluyla yerleştirilmesidir. Sperm daha sonra yüzerek döllenmenin gerçekleşmesi için ideal bir yer olan fallop tüpüne doğru ilerlemelidir. Başarı oranı çok yüksek olmayan aşılamanın uygulaması basit, maliyeti düşüktür.

Sperm donasyonu ile gebeliği mümkün hale getiren diğer bir uygulama ise tüp bebek tedavisidir. Tüp bebek, yumurta ve spermin laboratuvarda kabında özel bir ortamda bir araya getirilmesiyle yapılmaktadır. Yumurtanın döllenmesi ve embriyoya dönüşmesinden sonra kadının rahmine transferi gerçekleşir. Tüp bebek tedavisinin başarı oranı aşılamaya oranla daha yüksektir. Ancak, uygulamanın cerrahi işlemler dahil olmak üzere birçok aşamadan oluşması ve maliyetli olması bilinmektedir. 

Tüp bebek tedavisinin başarı oranını yükseltmek için yapılabilecek olan diğer bir yöntem ise mikroenjeksiyondur. Mikroenjeksiyon yönteminde her bir sperm tek bir yumurta hücresinin içerisine enjekte edildiği için, döllenme oranı daha yüksek olacaktır. 

Sperm donasyonu neden yapılır?

Sperm donasyonu, erkeğin partnerinin hamile kalmasını sağlayabilecek kadar yeterince sağlıklı sperm üretmediği durumlarda veya kalıtsal bir hastalığın bebeğe aktarılmasını engellemek amacıyla tercih edilebilir. Vazektomi veya prostat kanseri gibi kanser tedavileri sonrasında spermin üretilememesi halinde de sperm donasyonu uygulanabilir. Eşcinsel çiftler veya partneri olmayan kadınlar tarafından da sperm donör kullanılması mümkündür. 

Sperm donörü nasıl olunur?

Spermlerinin, sperm donasyonu yöntemini tercih edecek bireylerin kullanımı için vermek isteyen erkeklerin sağlık anketleri ve randevular aracılığıyla kapsamlı taramalardan geçmeleri gerekmektedir. 

Sperm bankaları arasında kriterler büyük ölçüde değişebilir. En önemli hususlardan biri, gelecekteki bebeğe aktarılabilecek genlerdir. Bu nedenle bazı bankalar için sperm donörü olacak kişinin göz rengi, boyu, kilosu ve fiziksel özellikleri gibi özel gereksinimler önemlidir. Yaşam tarzı ve eğitim durumu da, sperm alıcıları için bireysel değere sahiptir. Donörün sağlıklı, eğitimli ve birtakım fiziksel ayrıcalıklara sahip olması sperm numunesinin tercih edilebilirlik oranını yükseltecektir. 

Bir sperm donörü seçimini etkileyen diğer bir önemli faktör aile öyküsüdür. Bazı genetik riskler aileseldir ve bu tür genlere sahip olan kişilerin, özelliklerinin gelecek nesillere aktarma ihtimali yüksektir. 

Üretilen spermin kalitesi ve miktarı da kontrol edilen faktörlerdendir. Donör adayının spermi saklanmadan önce idrar tahlili, kimya paneli, kan tiplemesi, cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar ile ilişkili virüslerin varlığını saptamak için kan testleri yapılmalıdır. 

Tüm testleri başarıyla tamamlayan ve donör olması onaylanan bireylerin, yasal prosedürleri de onaylaması gerekir. İsimsiz donörlerin kimliği, hiçbir şekilde üçüncü şahıslara açıklanmayacaktır. Açık kimlikli donörler ise, spermlerinden meydana gelen çocukların 18 yaşına gelmesi halinde kimliklerini bilme hakkına sahiptir.

Sperm donasyonu ile hamile kalanlar için riskler nelerdir?

Sperm donasyonu işlemindeki en büyük risklerden biri, spermde bulunması muhtemel enfeksiyonlardır. Sperm bankalarının sperm toplama öncesinde gerekli protokolleri uygulamaması, yönetme politikaları hususunda zayıf olması bu büyük riski meydana getirebilir. 

Sperm bankaları, tercih edilen spermin herhangi bir genetik hastalık taşımadığını %100 garanti edememektedir. Bunun nedeni, belirli kalıtsal koşulların herhangi bir standart test ile tespit edilememesidir. Nadir görülen bir durum olmasına rağmen, böyle bir problemin mevcut olması halinde alınacak kararlar bireyseldir. İlgili bilgilerin bilerek veya önemsizce saklandığı bağıştan kaynaklanan bir anormallik varsa, bu durumdan donör sorumludur.  Alıcı kişi, donörün tarama sırasında kendi veya aile öyküsü ile ilgili gerçek beyanda bulunmadığını kanıtladığı takdirde yasal haklara başvurabilir. 

Sperm donasyonu hakkında riskler yalnızca sağlık kapsamında olmamaktadır. Yasal düzenlemelerin ve doğması muhtemel olan bebeğin haklarını içeren prosedürlerin bütünüyle organize edilmesi, tüm yetkili bireyler tarafından imzalanması gerekmektedir.  

 

Kaynak: https://ivoxtupbebekmerkezi.com/

0 Comments

Leave a Comment